W projektach Fundacji Wikimedia komitetem arbitrażowym (skrótowo określanym z języka angielskiego jako „ArbCom”) nazywa się małą grupę zaufanych użytkowników, którzy zostali wybrani do rozwiązywania pojawiających się konfliktów w niektórych projektach Fundacji Wikimedia. Decyzje, zasady i procedury różnią się pomiędzy projektami w zależności od uwarunkowań lokalnych i kulturowych. Zgodnie z Warunkami użytkowania, użytkownicy nie są zobowiązani do rozstrzygania swoich sporów w komitecie arbitrażowym.^[1] Pierwszym projektem, w którym powołany został komitet arbitrażowy, była szwedzkojęzyczna Wikipedia.^[2] Komitet arbitrażowy w anglojęzycznej Wikipedii został utworzony przez Jimmy’ego Walesa, który – korzystając z posiadanych przez niego uprzednio uprawnień jako CEO zarządzającego stroną przedsiębiorstwa Bomis Inc. – przekazał mu swoją rolę w rozstrzyganiu złożonych sporów pomiędzy użytkownikami.^[3] Komitety arbitrażowe funkcjonują obecnie w 12 wersjach językowych Wikipedii.

Skład

Komitety liczą zazwyczaj od pięciu do piętnastu członków, których określa się mianem arbitrów. Kadencje arbitrów są różnej długości, w niektórych przypadkach trwają nawet trzy lata.

Projekty z funkcjonującymi komitetami arbitrażowymi

Wersje językowe Wikipedii

Projekt	Nazwa w języku projektu	Utworzenie	E-mail	Prywatna wiki	Uwagi
cs – czeski	Arbitrážní výbor	2006	arbcom-cs listswikimediaorg	arbcom-cs.wikipedia.org
de – niemiecki	Schiedsgericht	2007	arbcomde-l listswikimediaorg	arbcom-de.wikipedia.org
en – angielski	Arbitration Committee	2004	arbcom-en wikimediaorg	arbcom-en.wikipedia.org
fi – fiński	Välityslautakunta	2007		arbcom-fi.wikipedia.org
fr – francuski	Comité de nomination	2020	wikipedia-fr-comite-nomination listswikimediaorg		Limited purview. Not for arbitration. Serves only the ArbCom function of appointing CheckUsers and Suppressors, as stated in the policies. The French Wikipedia has another ArbCom for arbitration, but it is inactive.
hu – węgierski	Wikitanács	2009
it – włoski	Commissione arbitrale	2024	wikipedia-it-arbcom listswikimediaorg	wikipedia-it-arbcom.wikimedia.org	Zajmuje się oceną blokowania użytkowników sprawiających problemy zgodnie z odpowiednią procedurą (uwaga: procedura ta ma zastosowanie również do administratorów i może prowadzić do utraty uprawnień administracyjnych) oraz skargami związanymi z Powszechnymi Zasadami Postępowania.
nl – niderlandzki	Arbitragecommissie	2007	arbcom-nl listswikimediaorg	arbcom-nl.wikipedia.org	Due to a U4C case, it's currently unclear whether nlwiki ArbCom is still active or not
pl – polski	Komitet Arbitrażowy	2007	wikipedia-pl-arbcom listswikimediaorg	wikipedia-pl-arbcom.wikimedia.org
ru – rosyjski	Арбитражный комитет	2005	arbcom-ru wikimediaorg	arbcom-ru.wikipedia.org	Nowy skład co pół roku
uk – ukraiński	Арбітражний комітет	2009	wikipedia-uk-arbcom listswikimediaorg
zh – chiński	仲裁委员会/仲裁委員會	2025	arbcom-zh wikimediaorg	wikipedia-zh-arbcom.wikimedia.org	Idea rejected several times, until the recent discussion in 2024 which reached a consensus for establishment, and the first election of its members held in November 2024, with the members assuming office on January 1, 2025.

Projekty z nieaktywnymi, próbnymi lub rozwiązanymi komitetami arbitrażowymi

Wersje językowe Wikipedii:

• Arabska (nieaktywny)
• Bułgarska (istnieje strona z polityką arbitrażu; Komitet nie został jeszcze utworzony)
• Chorwacka (nieaktywny)
  • (pierwsza wersja) Komitet, który został zaproponowany (i omówiony) w maju 2007 roku, nigdy nie osiągnął konsensusu.
  • (druga wersja) Istniała od 7 czerwca 2009 r. do 23 stycznia 2010 r.
• Hiszpańska (rozwiązany w kwietniu 2009)
• Koreańska (brak arbitrów wybranych od grudnia 2015 r., Komitet zawieszony od 18 marca 2017 r.).
• Oksytańska (utworzenie Komitetu zostało zaproponowane w 2006 roku, wybory zostały zaplanowane na grudzień 2008 roku, ale nigdy nie zostały zrealizowane).
• Portugalska (rozwiązany w styczniu 2012 r.)
• Szwedzka (nieaktywny)
• Słowenska (usunięty, z przekierowaniem na stronę dot. mediacji). Strona istnieje tylko jako podłoże do ewentualnego założenia. Mediacja nie była do tej pory potrzebna, więc zasady procesu wyborczego nie zostały jeszcze ustalone.
• Tajska (kadencja wygasła w styczniu 2016 roku, od tego czasu nie odbyły się wybory)
• francuski (Composition lacks quorum since September 2021)
• perski (formed in 2010 with limited purview, mainly a supervisory council for complaints against admins; not been in session since 2024)

Wersje językowe Wikinews:

• Wikinews w języku angielskim (utworzony w 2006 roku, nieaktywny od 2021 roku)

Zobacz też

• Przebieg wyborów do komitetów arbitrażowych
• Globalny komitet arbitrażowy (propozycja)
• wikt:arbitration, wikt:committee

Przypisy