Ανρί Πουανκαρέ

Ανρί Πουανκαρέ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα		Henri Poincaré (Γαλλικά)Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P1559#Ανρί%20Πουανκαρέ
Γέννηση29  Απριλίου 1854[1][2][3]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P569#Ανρί%20Πουανκαρέ
Νανσύ[4][5]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P19#Ανρί%20Πουανκαρέ
Θάνατος17  Ιουλίου 1912[6][1][3]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
Παρίσι[5]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P20#Ανρί%20Πουανκαρέ
Αιτία θανάτουεμβολήΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P509#Ανρί%20Πουανκαρέ
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτιαΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P1196#Ανρί%20Πουανκαρέ
Τόπος ταφήςΚοιμητήριο του Μονπαρνάς (48°50′10″ s. š., 2°19′39″ v. d.)[7][8]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P119#Ανρί%20Πουανκαρέ
ΚατοικίαΓαλλίαΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P551#Ανρί%20Πουανκαρέ
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία[9]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P27#Ανρί%20Πουανκαρέ
ΘρησκείααθεϊσμόςΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P140#Ανρί%20Πουανκαρέ
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΓαλλικάΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P103#Ανρί%20Πουανκαρέ
Ομιλούμενες γλώσσεςΓαλλικά[6][10]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P1412#Ανρί%20Πουανκαρέ
ΣπουδέςΕθνική Ανώτατη Σχολή Μηχανικών Μεταλλειολόγων του Παρισιού (από 1875)
λύκειο Ανρί-Πουανκαρέ (1862–1873)[11]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
Πολυτεχνική Σχολή (1873–1875)[11]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
Πανεπιστήμιο του Παρισιού (έως 1879)[12][11]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P69#Ανρί%20Πουανκαρέ
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταμαθηματικός
φιλόσοφος
αστρονόμος
φυσικός
μηχανικός
φιλόσοφος της επιστήμης
τοπολόγος
διδάσκων πανεπιστημίου
συγγραφέας[13]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
πολυμαθήςΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P106#Ανρί%20Πουανκαρέ
ΕργοδότηςΠανεπιστήμιο του Παρισιού (1881–1912)[11]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
Πολυτεχνική Σχολή (1886–1912)[11]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
Corps des mines (1877–1879)[11]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
Πανεπιστήμιο της Καέν (1879–1881)[11]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P108#Ανρί%20Πουανκαρέ
Αξιοσημείωτο έργοΕικασία του Πουανκαρέ
Poincaré group
Poincaré recurrence theorem
Poincaré disk model
Poincaré duality
Ανισότητα Πουανκαρέ
Poincaré map
Poincaré–Bendixson theorem
Poincaré–Hopf theorem
Poincaré half-plane model
Poincaré lemma
Poincaré metric
Poincaré–Birkhoff–Witt theorem
Poincaré–Birkhoff theorem
Poincaré–Lelong equation
Poincaré–Lindstedt method
Poincaré plot
Poincaré residue
Poincaré series
Poincaré separation theorem
Poincaré–Miranda theorem
Poincaré space
Poincaré–Steklov operator
Poincaré sphere
La Science et l'Hypothèse / Henri Poincaré
Science et Méthode / Henri Poincaré
La Valeur de la Science / Henri PoincaréΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P800#Ανρί%20Πουανκαρέ
Οικογένεια
ΣύζυγοςΖαν-Λουίζ Πουλέν ντ'ΑνεσίΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P26#Ανρί%20Πουανκαρέ
ΤέκναΖαν Πουανκαρέ
Léon PoincaréΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P40#Ανρί%20Πουανκαρέ
ΓονείςÉmile-Léon PoincaréΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P22#Ανρί%20Πουανκαρέ
ΑδέλφιαAline BoutrouxΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P3373#Ανρί%20Πουανκαρέ
ΣυγγενείςNicolas Poincarée (δισέγγονος), Ραϊμόν Πουανκαρέ (son of father's brother) και Lucien Poincaré (son of father's brother)Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P1038#Ανρί%20Πουανκαρέ
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχεςΓαλλοπρωσικός πόλεμος
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαpresident of the Mathematical Society of France (1886)
president of the Mathematical Society of France (1900)
24η έδρα της Γαλλικής Ακαδημίας (1908–1912)[14]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
president of the French Academy of Sciences (Ιανουάριος 1906 – Δεκέμβριος 1906)[15]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20ΠουανκαρέΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P39#Ανρί%20Πουανκαρέ
Βραβεύσειςβραβείο Πονσελέ (1885)
βραβείο Συλβέστερ (1901)
Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (1903)
Χρυσό Μετάλλιο της Βασιλικής Αστρονομικής Εταιρείας (1900)
Μετάλλιο Μπρους (1911)[16]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
βραβείο Μπόγιαϊ (1905)
Μετάλλιο Ματεούτσι (1905)[17]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
Τάγμα του Πολικού Αστέρα (1905)[18]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
γενικός διαγωνισμός (1873)[11]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
αλλοδαπό μέλος της Βασιλικής Εταιρείας του Λονδίνου (1894)[19]Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata#Ανρί%20Πουανκαρέ
Prix Jean-Reynaud (1896)Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P166#Ανρί%20Πουανκαρέ
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσαΚατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P373#Ανρί%20Πουανκαρέ
δεδομένα

Ο Ζυλ Ανρί Πουανκαρέ (γαλλ. Jules Henri Poincaré‎‎Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα γαλλικά, 29 Απριλίου 1854 – 17 Ιουλίου 1912) ήταν ένας από τους κορυφαίους Γάλλους μαθηματικούς και θεωρητικούς φυσικούς, καθώς και φιλόσοφος της επιστήμης. Ο Πουανκαρέ γεννήθηκε στις 29 Απριλίου 1854 στην πόλη Νανσύ της Γαλλίας και πέθανε στις 17 Ιουλίου 1912 στο Παρίσι. Συχνά περιγράφεται ως πολυμαθής, και στον κόσμο των μαθηματικών είναι γνωστός ως ο «τελευταίος πανεπιστήμονας»,[20] καθώς διέπρεπε σε όλα τα επιστημονικά πεδία τα οποία υπήρχαν στη διάρκεια της ζωής του.

Ο άνθρωπος Πουανκαρέ

Ο Πουανκαρέ ήταν μύωψ, ιδιαίτερα αφηρημένος και αδέξιος.[21] Είναι χαρακτηριστικό πως οι σύγχρονοί του τον αποκαλούσαν αμφιδέξιο, με την έννοια ότι είχε κακές επιδόσεις τόσο με το αριστερό όσο και με το δεξί χέρι. Στο σχολείο κατάφερε να βαθμολογηθεί με μηδέν στο σχέδιο. Ωστόσο όλες οι παραπάνω αδυναμίες του αναπληρώνονταν και με το παραπάνω από τη μαθηματική του μεγαλοφυΐα και την ευρυμάθεια που τον διέκρινε. Ο δάσκαλός του Elliot a Liard έγραψε το 1872: «Έχω στην τάξη μου ένα τέρας των μαθηματικών, τον Ανρί Πουανκαρέ».[22]

Το έργο του

Ο Πουανκαρέ δημοσίευσε το πρώτο του άρθρο στο περιοδικό Nouvelles Annales des Mathematiques σε ηλικία 19 ετών. Συνολικά συνέγραψε τουλάχιστον 30 βιβλία και 500 ερευνητικές εργασίες - άρθρα. Ίσως ήταν ο τελευταίος μαθηματικός με ευρύτατο πεδίο ενασχόλησης, ώστε οι διαλέξεις του στη Σορβόνη να ποικίλλουν σε ευρύτατη γκάμα θεμάτων. Ο Πουανκαρέ, εκτός από τη σημαντική του προσφορά στο αμιγώς μαθηματικό πεδίο, συνεισέφερε στην οπτική, τον ηλεκτρισμό, την ελαστικότητα, τη θερμοδυναμική, την κβαντική θεωρία τη σχετικότητα και την κοσμολογία. Ο Πουανκαρέ υπήρξε και σημαντικός εκλαϊκευτής της επιστήμης. Χαρακτηριστικά στο βιβλίο του Η Αξία της Επιστήμης έλεγε:

Αν η φύση δεν ήταν όμορφη, δεν θα άξιζε τον κόπο να την γνωρίσουμε. Κι αν δεν άξιζε τον κόπο να τη γνωρίσουμε τη φύση, τότε δεν θα άξιζε να ζούμε

Με την εκλογή του ως μέλους του τμήματος λογοτεχνίας του Γαλλικού Ινστιτούτου τιμήθηκε για την πολυποίκιλη προσφορά του στην επιστήμη.

Το πρόβλημα των τριών σωμάτων

Το 1889 ο Πουανκαρέ έδειξε ότι η πλήρης ανάλυση της κίνησης έστω και τριών σωμάτων (π.χ. του Ήλιου, της Γης και της Σελήνης) με βάση τη νευτώνεια θεωρία παρήγαγε ένα ενδογενώς μη ολοκληρώσιμο σύστημα.[23]:392 Ως εκ τούτου θεμελίωσε τη σημαντική δυσκολία επίλυσης των προβλημάτων της φυσικής με μαθηματική ανάλυση,[23]: 393  ακόμα και για τρία σώματα (πολύ περισσότερο για πάνω από τρία ή για εκατομμύρια) και ανέδειξε τις πρώτες ρωγμές στο Νευτώνειο σύμπαν. Ο αναγωγισμός, ως θεώρηση του κόσμου, απεδείχθη υπεραπλουστευτικός και ανακριβής. Με αφορμή τη ρήση του Νεύτωνα «η φύση ευχαριστιέται με την απλότητα και δεν αγαπάει τη μεγαλοπρέπεια των περιττών αιτίων» ο Πουανκαρέ παρατήρησε:

Πριν από ένα αιώνα ομολογείτο με ειλικρίνεια και διακηρυσσόταν ανοιχτά πως η φύση αγαπάει την απλότητα, αποδείχθηκε όμως ότι η φύση κάνει το αντίθετο σε περισσότερες από μία περιπτώσεις.

Δείτε επίσης

Περαιτέρω ανάγνωση

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Βιβλιογραφία στα ελληνικά

  • Galison, Peter (2007). Τα ρολόγια του Αϊνστάιν, Οι χάρτες του Πουανκαρέ. Αθήνα: Κάτοπτρο. ISBN 978-960-6717-10-9. 
  • Hellman, Hal (2010). Μεγάλες έριδες στην ιστορία των μαθηματικών. Μτφρ. Μιχαηλίδης, Τεύκρος. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. ISBN 978-960-221-475-6. 
  • Poincaré, Henri (1997). Η αξία της Επιστήμης. Αθήνα: Κάτοπτρο. ISBN 978-960-7023-96-4. 
  • Szpiro, George G. (2009). Η Εικασία του Πουανκαρέ. Αθήνα: Τραυλός. ISBN 978-960-6640-52-0. 
  • Ξηρός, Νίκος (1996). «Henri Poincare: Μια πολύπλευρη διάνοια». Περισκόπιο της Επιστήμης (Ιούλιος-Αύγουστος): 48. 

Παραπομπές

  1. 1 2 MacTutor History of Mathematics archive. Ανακτήθηκε στις 22  Αυγούστου 2017.
  2. ↑ (Γαλλικά) Βάση δεδομένων Léonore. Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας. LH//2185/72. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. 1 2 (Αγγλικά) SNAC. w6dz09rs. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. ↑ «La France savante» 100204. Ανακτήθηκε στις 17  Αυγούστου 2020.
  5. 1 2 (Ιταλικά) www.accademiadellescienze.it. jules-henri-poincare. Ανακτήθηκε στις 1  Δεκεμβρίου 2020.
  6. 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 119201089. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  7. ↑ www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article964. Ανακτήθηκε στις 13  Μαρτίου 2020.
  8. ↑ (Αγγλικά) Find A Grave.
  9. ↑ LIBRIS. Εθνική Βιβλιοθήκη της Σουηδίας. 22  Οκτωβρίου 2012. 42gjlgbn2l24bfh. Ανακτήθηκε στις 24  Αυγούστου 2018.
  10. ↑ CONOR.SI. 11176291.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 MacTutor History of Mathematics archive.
  12. ↑ (Αγγλικά) Mathematics Genealogy Project.
  13. ↑ «Library of the World's Best Literature». Library of the World's Best Literature. 1897.
  14. ↑ «Académie française». (Γαλλικά) academie-francaise.fr. henri-poincare. Ανακτήθηκε στις 8  Ιουνίου 2022.
  15. ↑ Γαλλική Ακαδημία Επιστημών. www.academie-sciences.fr/archivage_site/academie/membre/. Ανακτήθηκε στις 29  Μαΐου 2022.
  16. ↑ phys-astro.sonoma.edu/brucemedalists/henri-poincar%C3%A9.
  17. ↑ (Αγγλικά) NNDB. 358/000087097. Ανακτήθηκε στις 2  Μαΐου 2018.
  18. ↑ books.google.am/books?id=b1v5nwU1avQC&pg=PA509&lpg=PA509&dq=Poincar%C3%A9+Order+of+the+Polar+Star&source=bl&ots=6TqybiH7o-&sig=hlzNXIB-33tVxF6fX1a2bCae1yk&hl=ru&sa=X&ved=0ahUKEwiHgOzE0d7WAhXTbZoKHcGzDZwQ6AEITDAI#v=onepage&q=Poincar%C3%A9%20Order%20of%20the%20Polar%20Star&f=false.
  19. ↑ «List of Royal Society Fellows 1660-2007». Complete List of Royal Society Fellows 1660-2007. Βασιλική Εταιρεία. σελ. 285.
  20. ↑ Ginoux, J. M.· Gerini, C. (2013). Henri Poincaré: A Biography Through the Daily Papers. World Scientific. doi:10.1142/8956. ISBN 978-981-4556-61-3.
  21. ↑ Carl, 1968
  22. ↑ O'Connor et al., 2002
  23. 1 2 Coveney, Peter· Highfield, Roger. Το βέλος του χρόνου. Κάτοπτρο. ISBN 960-7023-23-4.
Κατηγορία:Μαθηματικός-επέκταση Κατηγορία:Αγνωστικιστές Κατηγορία:Γάλλοι μαθηματικοί Κατηγορία:Γάλλοι φυσικοί Κατηγορία:Γάλλοι αστρονόμοι Κατηγορία:Γεωμέτρες Κατηγορία:Θεωρητικοί της σχετικότητας Κατηγορία:Φιλόσοφοι της επιστήμης Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 20ού αιώνα Κατηγορία:Μαθηματικοί του 19ου αιώνα Κατηγορία:Τοπολόγοι Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο του Μονπαρνάς
Κατηγορία:AC με 20 στοιχεία Κατηγορία:Έλεγχος:Παραπομπές από Wikidata Κατηγορία:Αγνωστικιστές Κατηγορία:Γάλλοι αστρονόμοι Κατηγορία:Γάλλοι μαθηματικοί Κατηγορία:Γάλλοι φυσικοί Κατηγορία:Γεωμέτρες Κατηγορία:Ενταφιασμοί στο Κοιμητήριο του Μονπαρνάς Κατηγορία:Θεωρητικοί της σχετικότητας Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα γαλλικά Κατηγορία:Μαθηματικοί του 19ου αιώνα Κατηγορία:Μαθηματικός-επέκταση Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P103 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P1038 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P106 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P108 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P119 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P1196 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P140 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P1412 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P1559 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P166 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P19 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P20 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P22 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P26 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P27 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P3373 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P373 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P39 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P40 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P509 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P551 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P569 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P69 Κατηγορία:Σελίδα που χρησιμοποιεί δεδομένα των Wikidata/P800 Κατηγορία:Τοπολόγοι Κατηγορία:Φιλόσοφοι της επιστήμης Κατηγορία:Φιλόσοφοι του 20ού αιώνα