Η Αντιλέ Σουλτάν (Οθ. Τούρκικα:سلطان عادل) (Τούρκικα: Adile Sultan, 23 Μαΐου 1826 - 12 Φεβρουαρίου 1899) ήταν οθωμανή πριγκίπισσα, ποιήτρια, και φιλάνθρωπος, κόρη του σουλτάνου Μαχμούτ Β΄ και ετεροθαλής αδελφή των σουλτάνων Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ και Αμπντούλ Αζίζ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ήταν εγγονή του Αμπντούλ Χαμίτ Α' και της Νακσιντίλ Σουλτάν.^[2]

Βιογραφία

Η Αντιλέ γεννήθηκε στις 23 Μαΐου 1826 στην Κωνσταντινούπολη, ήταν κόρη του σουλτάνου Μαχμούτ Β΄ και της όγδοης συζύγου του Ζερνιγκιάρ Καντινεφέντι. Η Αντιλέ έχασε τη μητέρα της σε πολύ νεαρή ηλικία, και ανατράφηκε από την τέταρτη σύζυγο του πατέρας της, Χατσιγιέ Περτεβπιγιαλέ Νεβφιντάν Καντινεφέντι, την επικεφαλής σύζυγο στο παλάτι. Η Αντιλέ έλαβε ένα υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης στο παλάτι. Ακριβώς όπως ο πατέρας της, ενδιαφέρονταν για τις τέχνες.

Η Αντιλέ παντρεύτηκε το 1845 σε ηλικία 20 ετών τον διοικητή του στόλου Καπουντάν Μεχμέτ Αλί Πασά, ο οποίος στη συνέχεια υπηρέτησε για λίγο ως Μέγας Βεζίρης στον αδελφό της σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄. Η Αντιλέ και ο Μεχμέτ Αλί Πασάς απέκτησαν τρεις κόρες και ένα γιο:

• την Χαϊριγιέ Χανίμσουλταν, παντρεύητηκε (1) τον Αχμέτ Ριφάτ Μπέη, λίγο αργότερα χώρισαν, και (2) τον Ισκοντραλιζάντε Αλί Ριζά Μπέη μαζί απέκτησαν το μοναδικό τους παιδί ένα γιο:
  • • τον Ισκοντραλιζάντε Τζελαλαλέντιν, πέθανε σε νεαρή ηλικία
• την Σαντικά Χανίμσουλταν, πέθανε σε νεαρή ηλικία
• τον Σουλτανζάντε Ισμαήλ, πέθανε σε νεαρή ηλικία
• την Αλιγιέ Χανίμσουλταν, πέθανε σε νεαρή ηλικία

Το ζευγάρι αντιμετώπισε το θάνατο των τριών παιδιών τους, καθώς πέθαναν σε νεαρή ηλικία. Ο Μεχμέτ Αλί Πασάς, πέθανε το 1868 και η κόρη τους Χαϊριγιέ Χανίμσουλταν πέθανε νέα. Σε βαθύ πένθος, η Αντιλέ αφιερώθηκε σε φιλανθρωπικές δραστηριότητες.

Η Αντιλέ είχε ένα εξοχικό στο Βαλιντεμπάγ και ένα φημισμένο παλάτι στο Κανδίλι, το Παλάτι Αντιλέ Σουλτάν, και τα δύο βρισκόντουσαν στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης. Άφησε το παλάτι της στο Κανδίλι μετά τον θάνατο του συζύγου της και μετακόμισε στο παράκτιο Παλάτι στο Φιντικλί. Δώρισε το Παλάτι Αντιλέ Σουλτάν στο κράτος, υπό την προϋπόθεση ότι θα μετατραπεί στο πρώτο γυμνάσιο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τα κορίτσια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η επιθυμία της εκπληρώθηκε μόνο το 1916 (λόγω πολέμων), όταν ο ακτιβιστής των Νεοτούρκων, πολιτικός και εκπαιδευτικός Αχμέτ Ριζά άνοιξε το Adile Sultan Inas Mekteb-i Sultanisi ("Αντιλέ Σουλτάν Αυτοκρατορικό Παρθεναγωγείο"), που σήμερα είναι γνωστό ως Κανδίλι Ανατολίας Γυμνάσιο Θηλέων, αλλά δεν έγινε το πρώτο, αλλά το δεύτερο σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τα κορίτσια στην αυτοκρατορία. Το γυμνάσιο μετακόμισε σε ένα νέο κτίριο το 1969, και το Παλάτι Αντιλέ Σουλτάν κάηκε το 1986 εξαιτίας ενός βραχυκυκλώματος. Άνοιξε εκ νέου το 2006 ως Κέντρο Παιδείας και Πολιτισμού στο Κανδίλι.

Ακόμα κι αν δεν ήταν πολύ πιο επιτυχημένη από ό,τι η Λεϊλά Χανίμ και η Φιτνάτ Χανίμ, δύο παγκοσμίου φήμης ποιήτριες της εποχής της, τα λογοτεχνικά έργα της Αντιλέ έχουν ρίξει φως σχετικά με επεισόδια στο παλάτι και τη διοίκηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η Αντιλέ έγραψε επίσης ένα ποίημα για την υποτιθέμενη δολοφονία του νεότερου αδελφού της σουλτάνου Αμπντούλ Αζίζ, του οποίου ο θάνατος ήταν επισήμως μια αυτοκτονία. Βοήθησε επίσης το Diwan του Σουλεϊμάν Α' του Μεγαλοπρεπούς να εκτυπωθεί. Η ποίησή της δόθηκε στη δημοσιότητα το 1996.

Η Αντιλέ πέθανε στις 12 Φεβρουαρίου 1899 σε ηλικία 74 ετών στο παραλιακό παλάτι και θάφτηκε στο μαυσωλείο του συζύγου της στο Εγιούπ, στην Κωνσταντινούπολη.

Παραπομπές

Πηγές

• Peirce, Leslie P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5 (paperback)
• Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları (Ottoman History with Illustrations, Nesil Publications), 15th Ed., 2009, ISBN 978-975-269-299-2 (Hardcover)
• Her biography (Turkish)
• Adile Sultan Palace
• Kandilli Anatolian High School for Girls