Ερευνητικές μελέτες στο Βρανδεμβούργο (γερμανικά: Märkische Forschungen‎‎Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα γερμανικά) είναι μυθιστόρημα του Ανατολικογερμανού συγγραφέα Γκύντερ ντε Μπρούιν, το οποίο εκδόθηκε το 1978. Έχει υπότιτλο «Μια ιστορία για τους φίλους της λογοτεχνικής ιστορίας».

Στο σατιρικό μυθιστόρημα συγκρούονται δύο εκ διαμέτρου αντίθετοι λογοτεχνικοί ερευνητές: ο επιτυχημένος καθηγητής Μένζελ, που βασίζει την έρευνά του σε κομματικές κατευθυντήριες γραμμές, και ο δάσκαλος Πετς, προσηλωμένος στην ιστορική αλήθεια. Επιπλέον, περιγράφονται με χιούμορ μικρά επεισόδια από την καθημερινή ζωή και τη λογοτεχνική σκηνή της ΛΔΓ.^[1]

Υπόθεση

Ο καθηγητής λογοτεχνίας Βίνφριντ Μένζελ από το Βερολίνο, γνωστός από τις συχνές τηλεοπτικές εμφανίσεις του, ανακάλυψε ξανά τον (φανταστικό) ξεχασμένο Γερμανό ποιητή των αρχών του 19ου αιώνα Μαξ φον Σβέντενοφ. Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στο Βρανδεμβούργο για να συλλέξει πληροφορίες για τον ποιητή, το αυτοκίνητό του κολλάει στη χειμωνιάτικη λάσπη. Ένας ποδηλάτης, ο δάσκαλος του χωριού Ερνστ Πετς, περνώντας μέσα στην καταρρακτώδη βροχή τον βοηθάει και το αυτοκίνητο ρυμουλκείται.

Στο πανδοχείο του χωριού, χαίρονται που ανακαλύπτουν ότι και οι δύο διεξάγουν έρευνες για τον ποιητή Μαξ φον Σβέντενοφ. Ο Μένζελ δείχνει έντονο ενδιαφέρον για τον Πετς και παραδέχεται ότι ο δάσκαλος γνωρίζει πολλά και έχει προχωρήσει πολύ περισσότερο από αυτόν στην έρευνα για τη βιογραφία του ποιητή. Τον προσκαλεί να συνεργαστούν στο ινστιτούτο του στο Βερολίνο ως βοηθός του. Ο Πετς ενθουσιάζεται. ^[2]

Αλλά σύντομα προκύπτουν διαφωνίες μεταξύ τους: κατά τη διάρκεια της έρευνάς του, ο Πετς ανακαλύπτει στοιχεία που αμφισβητούν το πορτρέτο του ποιητή όπως τον παρουσιάζει ο Μένζελ στο 600 σελίδων έργο του, γραμμένο σύμφωνα το πνεύμα των κομματικών κατευθυντήριων γραμμών. Ο Μένζελ παρουσιάζει τον φον Σβέντενοφ σαν επαναστάτη δημοκράτη γιο δουλοπάροικου, έναν «Ιακωβίνο του Βρανδεμβούργου» και αυτό, σύμφωνα με τον Μένζελ, πρέπει να «εντυπωθεί στη συνείδηση ​​του κοινού τόσο δυναμικά που από τώρα και στο εξής κανένας ιστορικός ή λογοτεχνικός μελετητής να μην μπορεί να το αγνοήσει». Ο Πετς βρίσκει στοιχεία ότι στη νεότητά του, ο φον Σβέντενοφ εργάστηκε για την πρωσική κυβέρνηση ως πληροφοριοδότης, με διάφορα ονόματα, και τον ταυτίζει με τον Φρίντριχ Βίλχελμ Μάσοφ, ένα αντιδραστικό μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Λογοκρισίας.

Τέτοιες απόψεις είναι καταστροφή για τον Μένζελ γιατί το βιβλίο του θα ήταν άχρηστο πριν ακόμη τυπωθεί. Ζητά από τον Πετς να αγνοήσει αυτό το μελανό σημείο στη βιογραφία του ποιητή, αλλά ο Πετς επιμένει στα αποδεικτικά του στοιχεία. Ο Μένζελ στέλνει τον «ερασιτέχνη ιστορικό» πίσω στο χωριό του στο Βρανδεμβούργο. Ο Πετς, ωστόσο, εξακολουθεί να ελπίζει ότι θα έχει τον τελευταίο λόγο στο θέμα και ότι κάποτε θα αποκατασταθεί η ιστορική αλήθεια.^[3]

Ιστορικό υπόβαθρο

Η ιστορία έχει πραγματική αυτοβιογραφική βάση: ο Γκύντερ ντε Μπρούιν - ο οποίος το 1986 κρίθηκε «συγγραφέας της αντιπολίτευσης που υποκινεί το μίσος κατά της πολιτιστικής πολιτικής της ΛΔΓ» και τα έργα του σταμάτησαν να εκδίδονται - είχε μια παρόμοια διαφωνία με τον Βόλφγκανγκ Χάριχ το 1974. Ο Χάριχ, τον Μάρτιο του 1957 είχε καταδικαστεί σε 10 χρόνια φυλάκιση για «σχηματισμό συνωμοτικής, αντικρατικής ομάδας» (ήταν μέλος ομάδας μαρξιστών διανοουμένων που απαίτησαν μεταρρυθμίσεις στο κόμμα και την απομάκρυνση του Βάλτερ Ούλμπριχτ). Όταν αποφυλακίστηκε με αμνηστία στα τέλη του 1964, του επιτράπηκε μόνο να ερευνά και να γράφει για σκοτεινά ιστορικά θέματα. Έτσι, έγραψε μια βιογραφία 600 σελίδων για τον ποιητή Ζαν Πωλ, με τίτλο Η επαναστατική ποίηση του Ζαν Πωλ: Μια προσπάθεια για μια νέα ερμηνεία των μυθιστορημάτων του, ευθυγραμμισμένη με την επίσημη επαναστατική ιστοριογραφία της ΛΔΓ. Ο ντε Μπρούιν διαφώνησε με την έρευνα του Χάριχ, που προέρχονταν περισσότερο από ιδεολογικές υποθέσεις παρά από το πραγματικό ιστορικό πλαίσιο και τα βιογραφικά στοιχεία του ποιητή, και το 1975 δημοσίευσε τη δική του εκδοχή της βιογραφίας του ποιητή.^[4]

Διασκευή

Η κινηματογραφική μεταφορά το 1982 σε σκηνοθεσία Ρόλαντ Γκραφ ήταν από τις καλύτερες παραγωγές της κρατικής κινηματογραφικής εταιρείας της ΛΔΓ DEFA. Ο σκηνοθέτης αργότερα τη χαρακτήρισε ως την πιο επικριτική ταινία της εταιρείας.^[5]

Παραπομπές