Físeca
- English
- español
- 日本語
- Deutsch
- français
- 中文
- русский
- italiano
- português
- polski
- Nederlands
- العربية
- Acèh
- адыгабзэ
- Afrikaans
- Alemannisch
- አማርኛ
- aragonés
- अंगिका
- ܐܪܡܝܐ
- الدارجة
- مصرى
- অসমীয়া
- asturianu
- Kotava
- अवधी
- azərbaycanca
- تۆرکجه
- башҡортса
- Basa Bali
- Boarisch
- žemaitėška
- Bikol Central
- беларуская
- беларуская (тарашкевіца)
- Betawi
- български
- भोजपुरी
- Banjar
- ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ
- বাংলা
- བོད་ཡིག
- বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
- brezhoneg
- bosanski
- Batak Mandailing
- Basa Ugi
- буряад
- català
- 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
- нохчийн
- Cebuano
- کوردی
- corsu
- qırımtatarca
- čeština
- kaszëbsczi
- чӑвашла
- Cymraeg
- dansk
- Thuɔŋjäŋ
- Zazaki
- dolnoserbski
- Kadazandusun
- ދިވެހިބަސް
- ཇོང་ཁ
- Ελληνικά
- emiliàn e rumagnòl
- Esperanto
- eesti
- euskara
- estremeñu
- فارسی
- suomi
- võro
- Na Vosa Vakaviti
- føroyskt
- arpetan
- Nordfriisk
- furlan
- Frysk
- Gaeilge
- 贛語
- kriyòl gwiyannen
- Gàidhlig
- galego
- Avañe'ẽ
- Bahasa Hulontalo
- ગુજરાતી
- wayuunaiki
- Gaelg
- 客家語 / Hak-kâ-ngî
- Hawaiʻi
- עברית
- हिन्दी
- Fiji Hindi
- hrvatski
- hornjoserbsce
- Kreyòl ayisyen
- magyar
- հայերեն
- interlingua
- Jaku Iban
- Bahasa Indonesia
- Interlingue
- Igbo
- Ilokano
- Ido
- íslenska
- ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut
- Patois
- la .lojban.
- Jawa
- ქართული
- Taqbaylit
- Tyap
- Kongo
- Gĩkũyũ
- қазақша
- ភាសាខ្មែរ
- ಕನ್ನಡ
- Yerwa Kanuri
- 한국어
- کٲشُر
- kurdî
- kernowek
- кыргызча
- Latina
- Ladino
- Lëtzebuergesch
- лезги
- Lingua Franca Nova
- Luganda
- Limburgs
- Ligure
- Ladin
- lombard
- lingála
- ລາວ
- lietuvių
- latviešu
- Madhurâ
- मैथिली
- Basa Banyumasan
- мокшень
- Malagasy
- олык марий
- Minangkabau
- македонски
- മലയാളം
- монгол
- ဘာသာမန်
- मराठी
- Bahasa Melayu
- Malti
- Mirandés
- မြန်မာဘာသာ
- эрзянь
- مازِرونی
- Plattdüütsch
- Nedersaksies
- नेपाली
- नेपाल भाषा
- norsk nynorsk
- Novial
- Nouormand
- Sesotho sa Leboa
- occitan
- Oromoo
- ଓଡ଼ିଆ
- ирон
- ਪੰਜਾਬੀ
- Kapampangan
- Papiamentu
- Picard
- Naijá
- Piemontèis
- پنجابی
- پښتو
- Runa Simi
- ရခိုင်
- română
- armãneashti
- русиньскый
- संस्कृतम्
- саха тыла
- sardu
- sicilianu
- Scots
- سنڌي
- srpskohrvatski / српскохрватски
- Taclḥit
- တႆး
- සිංහල
- Simple English
- slovenčina
- سرائیکی
- slovenščina
- Gagana Samoa
- chiShona
- Soomaaliga
- shqip
- српски / srpski
- Sranantongo
- Sesotho
- Seeltersk
- Sunda
- svenska
- Kiswahili
- ślůnski
- தமிழ்
- ತುಳು
- తెలుగు
- тоҷикӣ
- ไทย
- ትግርኛ
- Türkmençe
- Tagalog
- tolışi
- lea faka-Tonga
- toki pona
- Türkçe
- Xitsonga
- татарча / tatarça
- chiTumbuka
- тыва дыл
- удмурт
- ئۇيغۇرچە / Uyghurche
- українська
- اردو
- oʻzbekcha / ўзбекча
- vèneto
- vepsän kel’
- Tiếng Việt
- Volapük
- walon
- Winaray
- Wolof
- 吴语
- хальмг
- isiXhosa
- მარგალური
- ייִדיש
- Yorùbá
- Vahcuengh
- Zeêuws
- ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ
- 文言
- 閩南語 / Bân-lâm-gí
- 粵語
- isiZulu

'A físeca comme 'a canuscimmo ogge è 'a scienzia ca sturea 'e fenòmene naturale.
Storia
Ll orìggine muderne so' state teurizzata 'e Galileo â abbiata d"o XVII seculo. Fuje isso ca dicette ca 'a natura è stato scritta cu legge matematèche. 'Na granne avviata 'a físeca nce ll'avette po' cu Newton e cchiù urdemamente cu Einstein.
Introduziona
'A físeca ggenerale se sparte int 'a tanti discipline: meccanica, termoddinàmica e elettromagnetisime.
Sviluppo d'a fiseca moderna
All'avviata do seculo XX 'a fiseca accumenciaje nu granne cagniamento. Nfine a chillo periodo 'sera sviluppato assaje, e pareva ca se putevano spiegare tutte e fenomene do munno.
Newton ha sviluppato na teuria p' 'a meccanica, bbasato 'ncopp'ô calculo infinitesimale (ca isso pure era 'nventato, assieme a Leibnitz), e chesta teuria funziunava assaje bbuona.
Pure ll'elettromagnetisme era arrivato a nu punto ca pareva ca nun nc' steve cchiù nind' a dicere, grazzie 'a Maxwell, ca aveva sviluppato na bbella teuria.
Chesti tteurie mo' vengono chiammate "fiseca classica", rispetta e ccell ca mo' ve stong' jenn a ccuntà.
Verzo ll'inizie do XX seculo ascetteno fuore chiano chiano cierte strane fatte, 'ca nun se riuscevano a spiegà c' 'a fiseca classica.
Pe ffà cocc'esempie:
- ll'effetto Compton
- ll'effetto fotoelettrico
- 'a radiazzione 'e cuorpo niro (catastrofe ultravioletta).
All'inizie 'e fisice cercajene e fa abberè ca nun ce steveno probbleme, e cercajene e spiegà 'stì ccose 'ca fiseca classica, in tutt'e mmanere. Ma nun ce riuscettene. Plank abbiaje a dicere cocche ccosa nova. Pe spiegà 'a radiaziona ro cuorpo niro, pruvaje a ffà e cunte ricenno ca ll'energia puteva essere scagnata sulo "piezzo piezzo", e nno tutta assieme. Int' 'e calcule chisto veneva a ddicere ca s'eva ausà na sommatoria 'o post 'e n'integral. Facenn accussì 'e cunte se truvaven, e 'a catastrof ultraviolett nun ce stev cchiù. 'O ppecchè 'e chest, però, nun se capev.
Einstein rette pur iss nu contribbut important: truvaje nu mod pe scpiegà ciert aspett stran 'e ll'effett fotoelettric.
Categurìa:Articule 'e qualità 'ncopp a ar.wikiCategurìa:Articule 'n vitrina 'ncopp a sq.wikiCategurìa:Articule 'e qualità 'ncopp a es.wikiCategurìa:Articule 'n vitrina 'ncopp a vi.wikiCategurìa:Articule 'e qualità 'ncopp a fi.wikiCategurìa:Articule 'e qualità 'ncopp a uk.wikiCategurìa:Articule 'n vitrina 'ncopp a pt.wikiCategurìa:Articule 'n vitrina 'ncopp a zh-yue.wikiCategurìa:Articule 'n vitrina 'ncopp a mn.wiki Categurìa:Físeca#%20 Categurìa:Standardizza