Alternative forms

• kamienie

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *kamy.Category:Old Polish terms derived from Proto-Indo-European#KAMIEŃCategory:Old Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic#KAMIEŃCategory:Old Polish terms derived from the Proto-Indo-European root *h₂eḱ-#KAMIEŃCategory:Old Polish terms inherited from Proto-Indo-European#KAMIEŃCategory:Old Polish terms inherited from Proto-Balto-Slavic#KAMIEŃCategory:Old Polish terms derived from Proto-Slavic#KAMIEŃCategory:Old Polish terms inherited from Proto-Slavic#KAMIEŃCategory:Pages with etymology trees#KAMIEŃCategory:Old Polish entries with etymology trees#KAMIEŃCategory:Old Polish entries with etymology texts#KAMIEŃ First attested in the 14th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /kamʲɛ(ː)ɲ/Category:Old Polish terms with IPA pronunciation#KAMIEŃ
• IPA^(key): (15^th CE) /kamʲɛɲ/, /kamʲeɲ/Category:Old Polish terms with IPA pronunciation#KAMIEŃ

Noun

kamień m inan (diminutive kamionek, related adjective kamieny or kamienny or kamieniowy)Category:Old Polish lemmas#KAMIEŃCategory:Old Polish nouns#KAMIEŃCategory:Old Polish entries with incorrect language header#KAMIEŃCategory:Old Polish masculine nouns#KAMIEŃCategory:Old Polish inanimate nouns#KAMIEŃCategory:Pages with entries#KAMIEŃCategory:Pages with 2 entries#KAMIEŃ

1. (sometimes collectiveCategory:Old Polish collective nouns#KAMIEŃ, attested in Greater PolandCategory:Greater Poland Old Polish#KAMIEŃ) stone; rock
   • 1887, 1889 [1399], Józef Lekszycki, editor, Die ältesten großpolnischen Grodbücher, volume II, number 852, Pyzdry; Gniezno; Kościan:

     *Sczo ranyl Voyczech Vøczencza, to gy ranil gego poczøtkem, is gi pirzwey camenem vderzil

     [Czso ranił Wojciech Więceńca, to ji ranił jego początkiem, iż ji pirzwej kamieniem uderzył]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

   • 1874-1891 [c. 1420], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{, ,} , volume XXIV, page 83:

     [Rzeknij], aby tho camene (lapides Mat 4, 3) bylo chlebem

     [[Rzeknij], aby to kamienie (lapides Mat 4, 3) było chlebem]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

   • 1888 [1399], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 97:

     Jaco praue przeoral moczø i kam[ie]ne przemothal loni

     [Jako prawie przeorał mocą i kam[ie]nie przemiotał łoni]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

   1. stone window grill
      • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 45:

        Przes kamyen a. przesch okna per cancellos, id est per fenestras (cecidit... per cancellos coenaculi sui IV Reg 1, 2)

        [Przez kamień aut przez okna per cancellos, id est per fenestras (cecidit... per cancellos coenaculi sui IV Reg 1, 2)]

        Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

2. (sometimes collectiveCategory:Old Polish collective nouns#KAMIEŃ, attested in MasoviaCategory:Masovia Old Polish#KAMIEŃ, Lesser PolandCategory:Lesser Poland Old Polish#KAMIEŃ) precious stone; gemstone; pearl
   • 1950 [1435], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 667, Warsaw:

     O ktore kamene xyacz my wyna dal, tychem ya ne nalaszl, any gych vszithcu mam

     [O które kamienie ksiądz mi winę dał, tychem ja nie nalazł, ani jich użytku mam]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

   • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎^{transliteration, transcription}, Krakow, page 182a:

     Vesmiczesz vy tho slotho y tho tesze drodze kamene

     [Weźmicież wy to złoto i to teże drodze kamienie]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

   • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎^{scan transliteration, transcription}, numbers 118, 127, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:

     Mylowal gesm zakon twoy... nad droge kamene (super... topazion)

     [Miłował jeśm zakon twój nad drogie kamienie (super... topazion)]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

3. (unit of measure, sometimes collectiveCategory:Old Polish collective nouns#KAMIEŃ, attested in Greater PolandCategory:Greater Poland Old Polish#KAMIEŃ) stone (unit for measuring weight or sometimes length)
   • 1888 [1406], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎, Greater Poland, page 85:

     Przi tem yemu ne wszanl cztirzi grziwni y werdunka, kamen welni

     [Przy tem jemu nie wziął cztyrzy grzywny i wierdunka, kamień wełny]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

   • 1874-1891 [End of the 15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{, ,} , volume XXV, page 268:

     Decem millia talentorum *kamynya (Esth 3, 9)

     [Decem millia talentorum kami[e]nia (Esth 3, 9)]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 189:

     Svyaty Yan począl krzczycz... Iesu Crista, trzeczy kamyeny albo skala od Ierycha (tertio lapide a Jericho)

     [Święty Jan począł krzcić... Jezu Krysta, trzeci kamień albo skałę od Jerycha (tertio lapide a Jericho)]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 135r:

     Talentum kąmyen vel cząthnar vel fvnth

     [Talentum kamień vel centnar vel funt]

     Category:Old Polish terms with quotations#KAMIEŃCategory:Old Polish quotations with omitted translation#KAMIEŃ

References

• Boryś, Wiesław (2005), “kamień”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “kamień”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “kamień”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “kamień”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “kamień”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “kamień”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Alternative forms

• kamienie (Middle Polish, collective)

Etymology

Inherited from Old Polish kamień.

Pronunciation

• Audio:

  (file)

  Category:Polish terms with audio pronunciation#KAMIEN
• Rhymes: -amjɛɲCategory:Rhymes:Polish/amjɛɲ#KAMIENCategory:Rhymes:Polish/amjɛɲ/2 syllables#KAMIEN
• Syllabification: ka‧mień
• Homophone: KamieńCategory:Polish terms with homophones#KAMIEN

Noun

kamień m inan (diminutive kamyk, augmentative kamor)Category:Polish lemmas#KAMIENCategory:Polish nouns#KAMIENCategory:Polish entries with incorrect language header#KAMIENCategory:Polish masculine nouns#KAMIENCategory:Polish inanimate nouns#KAMIENCategory:Pages with entries#KAMIEŃCategory:Pages with 2 entries#KAMIEŃ

1. stone (piece of rock that has been separated)

   kamień brukowy ― flagstone, paving stoneCategory:Polish terms with usage examples#KAMIEN

   kamień nagrobny ― tombstone, gravestoneCategory:Polish terms with usage examples#KAMIEN

2. stone (gemstone, jewel)

   Synonym: klejnot

3. stone; plaque (hard sediment remaining on something)
4. (medicineCategory:pl:Medicine#KAMIEN) stone (hard, stone-like deposit in someone or something's body)

   kamień żółciowy ― gallstoneCategory:Polish terms with usage examples#KAMIEN

5. (gamesCategory:pl:Games#KAMIEN, sportsCategory:pl:Sports#KAMIEN) stone (small stone-like item used in some games and sports)
6. rock (closed hand in the game of rock paper scissors)
7. (obsoleteCategory:Polish terms with obsolete senses#KAMIEN) pack of matches containing 250 boxes
8. (obsoleteCategory:Polish terms with obsolete senses#KAMIEN, historicalCategory:Polish terms with historical senses#KAMIEN) stone (unit of mass equal to 32 pounds)
9. (obsoleteCategory:Polish terms with obsolete senses#KAMIEN) stone (hard seed of some fruits)

   Synonym: pestka

10. (obsoleteCategory:Polish terms with obsolete senses#KAMIEN) border post
11. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) knob used to vote when judging a guilty person
12. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) plummet (measuring device)

    Synonym: ołowianka

13. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN, chemistryCategory:pl:Chemistry#KAMIEN) antimony, semimetal
14. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:Category:Polish terms with uncertain meaning#KAMIEN
    1. (chemistryCategory:pl:Chemistry#KAMIEN) calamine (basic zinc silicate)
       • 1534, S. Falimirz, O ziołach‎, page I 3d:

         Wezmi foku miecżykowego/ [...] kamienia calaminaris dragme [!]/ [...] apotym ty rzecży ktore maią bytz ſtarte na proch/ ſetrzi ye ſubtilnie

         [Wezmi foku mieczykowego/ [...] kamienia calaminaris dragme [!]/ [...] apotym ty rzeczy które mają być starte na proch/ zetrzyj je subtilnie]

         Category:Polish terms with quotations#KAMIENCategory:Polish quotations with omitted translation#KAMIEN

15. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) copper ore
16. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) murra
17. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) magnet

    Synonym: magnes

18. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) magnesia; magnesium oxide; manganese ore
19. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) The meaning of this term is uncertain. Possibilities include:Category:Polish terms with uncertain meaning#KAMIEN
    1. (chemistryCategory:pl:Chemistry#KAMIEN) mica (hydrated magnesium silicate)
       • 1564, J. Mączyński, Lexicon‎, page 407b:

         lapis specularis, Przezroczyſty kámień by śckło

         [lapis specularis, Przezroczysty kamień by śckło]

         Category:Polish terms with quotations#KAMIENCategory:Polish quotations with omitted translation#KAMIEN

20. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) fossil

    Synonym: skamielina

21. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) amber

    Synonym: bursztyn

22. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) coral

    Synonym: koral

23. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) solid

    Synonym: ciało stałe

24. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) weight

    Synonym: odważnik

25. (Middle PolishCategory:Middle Polish#KAMIEN) stone; Further details are uncertain.Category:Polish terms with uncertain meaning#KAMIEN
    • 1551, S. Murzynowski, Testamentu Nowego część pierwsza‎, page 98v marg:

      Ile śię greckiego textu dotycze Tento/ nieściąga się na kamień alę abo nawęgieł abo nagłowę/ ilé zaś żydowskiego sktorego ſą mniéiſze słowa wźięté/ iako śię tego i zgrammatiki łatwie domyſliem nieściąga śię na głowę/ i nie tak pewnie na co inſzégo iako na kamień abo na to co ieſt powiedziáno otemto kamięniu

      [Ile się greckiego tekstu dotycze Tento/ nieściąga się na kamień ale abo na węgieł abo na głowę/ ile zaś żydowskiego z którego są mniejsze słowa wzięte/ jako się tego i z grammatyki łatwie domyślem nie ściąga się na głowę/ i nie tak pewnie na co inszego jako na kamień abo na to co jest powiedziano o temto kamieniu]

      Category:Polish terms with quotations#KAMIENCategory:Polish quotations with omitted translation#KAMIEN

    • 1564, M. Bielski, Kronika‎, page Mmmm2:

      ná pierwſzey ſtronie wierſz 5. ſtoi ná kámieniu/ ma być ná rámieniu.

      [na pierwszey stronie wiersz 5. stoi na kamieniu/ ma być na ramieniu.]

      Category:Polish terms with quotations#KAMIENCategory:Polish quotations with omitted translation#KAMIEN

Further reading

• “kamień”, in Wielki słownik języka polskiego‎ (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “kamień”, in Polish dictionaries at PWN‎ (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “kamień”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “KAMIEŃ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 03.06.2022
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “kamień”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “kamień”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “kamień”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 221
• kamień in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego