jokken
Nederlands
Categorie:Woorden in het NederlandsCategorie:Woorden in het Nederlands van lengte 6Categorie:Retrograad van het Nederlands#nekkoj%20nekkojUitspraak
Woordafbreking
- jok·ken
Woordherkomst en -opbouw
- *Ontwikkeld uit Middelnederlands jocken “schertsen”, ontleend aan Latijn iocari “spelen, schertsen”. [1]
- In de betekenis van ‘liegen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1635 [2]
| stamtijd | ||
|---|---|---|
| onbepaalde wijs |
verleden tijd |
voltooid deelwoord |
| jokken |
jokte |
gejokt |
| zwak -t Categorie:Zwak werkwoord (-t) in het Nederlands | volledig | |
Werkwoord
Categorie:Werkwoord in het Nederlandsjokken
- inergatiefCategorie:Inergatief werkwoord in het Nederlands (verouderd)Categorie:Verouderd in het Nederlands schertsen
- «dat Ysaac jockede ende foelde mit Rebecca, sijn wijf»[3]dat Jacob stoeide en schertste met zijn vrouw Rebecca
- «dat Ysaac jockede ende foelde mit Rebecca, sijn wijf»[3]
- inergatiefCategorie:Inergatief werkwoord in het Nederlands (informeel)Categorie:Informeel in het Nederlands (kindertaal)Categorie:Kindertaal in het Nederlands een relatief onschuldige leugen vertellen
- Volgens mij zat jij een beetje te jokken!
- ▸ Zij hebben onvoldoendes gehaald zonder dat bij thuiskomst meteen verantwoording moest worden afgelegd; zij hebben een keertje gespijbeld zonder dat dit tot een preek leidde; zij konden jokken dat ze geen huiswerk hadden zonder dat ze à la minute als leugenaar ontmaskerd werden.[4]
- ▸ Bij jonge kinderen wordt liegen wel ”jokken” genoemd, volgens WikiWoordenboek het „vertellen van een relatief onschuldige leugen.” Blijkbaar kan een leugen ”relatief onschuldig” zijn. Het is goed om dit eens nader te bekijken, ook omdat de Heere God de leugen haat, zo staat er in Zijn Woord.[5]
Afgeleide begrippen
Vertalingen
2. een relatief onschuldige leugen vertellen
| enkelvoud | meervoud | |
|---|---|---|
| naamwoord | jokken | jokkens |
| verkleinwoord | jokkentje | jokkentjes |
Zelfstandig naamwoord
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Nederlandsde jokken m
- (verouderd)Categorie:Verouderd in het Nederlands scherts, grap, leugen
- Zo een jokken een goed oogmerk heeft, en niemand benadeelt, zo kan men dien laten passeeren.[6]
- «Dat cruit dat hem vas bevalen to copen
Vas voer IJselsteijn alrede verscoten
Mer dijt dedmen om dije scandelicke jocken
Ende om dije luid den mont toe stoppen.»[7]Het kruit dat hij op bevel moest kopen,
was voor IJselsteijn reeds verschoten,
maar dit deed men om jouw schandelijke leugens
en om jou luid de mond te snoeren.
Gangbaarheid
- Het woord jokken staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.Categorie:Woordenlijst Nederlandse Taal
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "jokken" herkend door:
| 99 % | van de Nederlanders;Categorie:Prevalentie Nederland 99 %25 |
| 91 % | van de Vlamingen.[8]Categorie:Prevalentie Vlaanderen 91 %25 |
Meer informatie
- Zie Wikipedia voor meer informatie. Categorie:WikiWoordenboek:Wikilink
Verwijzingen
- ↑ jokken op website: Etymologiebank.nl
- ↑ "jokken" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑
Weblink bron 26 capittel (1458) in: Instituut voor Nederlandse Lexicologie (samenstelling en redactie)Noordnederlandse Historiebijbel., Cd-rom Middelnederlands (1998), Sdu Uitgevers/Standaard Uitgeverij, Den Haag/Antwerpen, fol. 16rb op dbnl.org
Categorie:Woorden met referenties naar een online publicatie - ↑
Weblink bron “Een leerling heeft recht op ongeziene onvoldoendes” (22 augustus 2024) op nrc.nl
Categorie:Woorden met referenties naar een online publicatie - ↑
Weblink bron Anja Helmink-Stam“Ronald weet heel goed dat hij liegt” (24-10-2017), Reformatorisch DagbladCategorie:Woorden met artikelreferenties - ↑ De nieuwsgierige vrouwen.
Spectoriaale schouwburg, Volume 12, 1783 - ↑
Weblink bron Dr. J.H. Gallée en Mr. S. Muller Fz. (uitg.)Berijmd verhaal van het beleg van IJsselstein door Gelder en Utrecht in 1511: Dit is belech van Utert voer IJselsteijn. (1511) in: Bijdragen en Mededeelingen van het Historisch Genootschap, Deel 4 (1881), Kemink & Zoon, Utrecht, p. 685 op dbnl.org
Categorie:Woorden met referenties naar een online publicatie - ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
Categorie:Inergatief werkwoord in het Nederlands
Categorie:Informeel in het Nederlands
Categorie:Kindertaal in het Nederlands
Categorie:Niet-samengesteld werkwoord in het Nederlands
Categorie:Prevalentie Nederland 99 %
Categorie:Prevalentie Vlaanderen 91 %
Categorie:Retrograad van het Nederlands
Categorie:Telbaar
Categorie:Verouderd in het Nederlands
Categorie:Werkwoord in het Nederlands
Categorie:WikiWoordenboek:Wikilink
Categorie:Woorden in het Nederlands
Categorie:Woorden in het Nederlands met IPA-weergave
Categorie:Woorden in het Nederlands met audioweergave
Categorie:Woorden in het Nederlands van lengte 6
Categorie:Woorden met artikelreferenties
Categorie:Woorden met referenties naar een online publicatie
Categorie:Woordenlijst Nederlandse Taal
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Nederlands
Categorie:Zwak werkwoord (-t) in het Nederlands