porządek
Polish
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *porędъkъ.[1][2][3] First attested in the 16th century.[4]Category:Polish terms derived from Proto-Slavic#PORZADEKCategory:Polish terms derived from Proto-Balto-Slavic#PORZADEKCategory:Polish terms derived from the Proto-Indo-European word *h₂epó#PORZADEKCategory:Polish terms derived from Proto-Indo-European#PORZADEKCategory:Polish terms inherited from Proto-Slavic#PORZADEKCategory:Pages with etymology trees#PORZADEKCategory:Polish entries with etymology trees#PORZADEKCategory:Polish entries with etymology texts#PORZADEKCategory:Pages using etymon with no ID#PORZADEK By surface analysis, porządzić + -ekCategory:Polish terms suffixed with -ek#PORZADEK.
Pronunciation
- IPA(key): /pɔˈʐɔn.dɛk/Category:Polish 3-syllable words#PORZADEKCategory:Polish terms with IPA pronunciation#PORZADEK
- (Middle PolishCategory:Middle Polish#PORZADEK) IPA(key): (16th c.) /pɔˈr̝ɔ̃.dɛk/, (17th–18th c.) /pɔˈʐɔ̃.dɛk/Category:Polish 3-syllable words#PORZADEKCategory:Polish 3-syllable words#PORZADEKCategory:Polish terms with IPA pronunciation#PORZADEK
- (Greater Poland):
Category:Polish terms with audio pronunciation#PORZADEKAudio 1: (file)
Category:Polish terms with audio pronunciation#PORZADEKAudio 2: (file) - Rhymes: -ɔndɛkCategory:Rhymes:Polish/ɔndɛk#PORZADEKCategory:Rhymes:Polish/ɔndɛk/3 syllables#PORZADEK
- Syllabification: po‧rzą‧dek
Noun
porządek m inan (diminutive porządeczek, related adjective porządkowy)Category:Polish lemmas#PORZADEKCategory:Polish nouns#PORZADEKCategory:Polish entries with incorrect language header#PORZADEKCategory:Polish masculine nouns#PORZADEKCategory:Polish inanimate nouns#PORZADEKCategory:Pages with entries#PORZĄDEKCategory:Pages with 1 entry#PORZĄDEK
- (uncountableCategory:Polish uncountable nouns#PORZADEK) order (state of being well arranged)
- Synonyms: glancuś, ład
- Antonyms: see Thesaurus:nieporządek
- (uncountableCategory:Polish uncountable nouns#PORZADEK) order (sequence in which some set appears)
- Synonym: kolejność
- (uncountableCategory:Polish uncountable nouns#PORZADEK) order (conformity with law or decorum; freedom from disturbance; general tranquility; public quiet)
- Synonym: ład
- (countableCategory:Polish countable nouns#PORZADEK) order (set of rules between between people within a society)
- (countableCategory:Polish countable nouns#PORZADEK, artCategory:pl:Art#PORZADEK) order (system of construction, composition and decoration of buildings established in antiquity, associated with maintaining specific proportions)
- (countableCategory:Polish countable nouns#PORZADEK) horses selected to take the first two places in a race
- (uncountableCategory:Polish uncountable nouns#PORZADEK) order (relationship between people and their values or between specific phenomena)
- (uncountableCategory:Polish uncountable nouns#PORZADEK, obsoleteCategory:Polish terms with obsolete senses#PORZADEK, historicalCategory:Polish terms with historical senses#PORZADEK) representatives of the city's citizens in the city government
- (countableCategory:Polish countable nouns#PORZADEK, obsoleteCategory:Polish terms with obsolete senses#PORZADEK) rule; custom (something by which people abide)
- (in the plural) act of tidying
- (Chełmno-DobrzyńCategory:Chełmno-Dobrzyń Polish#PORZADEK, in the plural) artisanal tools
Declension
Derived terms
- porządkować impf, uporządkować pf
- być na porządku dziennym impf
- doprowadzić się do porządku pf, doprowadzać się do porządku impf
- postawić na porządku dziennym pf
- przejść do porządku dziennego pf, przechodzić do porządku dziennego impf
- przywołać do porządku pf, przywoływać do porządku impf
- stanąć na porządku dziennym pf, stawać na porządku dziennym impf
- zrobić porządek pf, robić porządek impf
Trivia
According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), porządek is one of the most used words in Polish, appearing 9 times in scientific texts, 10 times in news, 35 times in essays, 19 times in fiction, and 23 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 96 times, making it the 656th most common word in a corpus of 500,000 words.[5]
References
- ↑ Boryś, Wiesław (2005), “porządek”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- ↑ Mańczak, Witold (2017), “porządek”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
- ↑ Bańkowski, Andrzej (2000), “porządek”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- ↑ Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “porządek”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- ↑ Ida Kurcz (1990), “porządek”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 409
Further reading
- “porządek”, in Wielki słownik języka polskiego (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “porządki”, in Wielki słownik języka polskiego (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
- “porządek”, in Polish dictionaries at PWN (in Polish)
- “PORZĄDEK”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 18.07.2008
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “porządek”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “porządek”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “porządek”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 727
- Antoni Krasnowolski (1879), “porządki”, in Album uczącéj się młodzieży polskiéj poświęcone Józefowi Ignacemu Kraszewskiemu z powodu jubileuszu jego pięćdziesięcioletniéj działalności literackiéj (in Polish), Lviv: Czytelni Akademickiéj Lwowskiéj; "Gaz. Narod." J. Dobrzańskiego i K. Gromana, Słowniczek prowincjalizmów zebranych w ziemi chełmińskiej i świeckiej, page 307
