Uitspraak

• Geluid:  zijn    (hulp, bestand)Categorie:Woorden in het Nederlands met audioweergave
• IPA: / zɛin / (1 lettergreep)Categorie:Woorden met 1 lettergreep in het NederlandsCategorie:Woorden in het Nederlands met IPA-weergave;
  • [B] als bezittelijk voornaamwoord zonder nadruk ook vaak uitgesproken als /zən/, wat in de geschreven tekst kan worden weergegeven als z'n

Woordafbreking

• zijn

Woordherkomst en -opbouw

• [A] erfwoordCategorie:Erfwoord in het Nederlands, via Middelnederlands sijn van Oudnederlands  sīn  ; in de betekenis van ‘bestaan’ aangetroffen vanaf 776 ^{[1] [2] [3]}
  De vormen van het werkwoord zijn op drie verschillende wortels in het Indo-Europees terug te voeren.
  • De vormen "is", "zij", "zijt" en "zijn" gaan terug op Indo-Europees *h₁es- ('zijn'), vergelijk: Engels: is, am, Perzisch: است (ast), Latijn: est, Grieks: ἐστί (estí), Sanskriet: अस्ति (ásti), Russisch: есть (est).
  • De vormen "ben", "bent" komen van Indo-Europees *bʰuh₂- ('worden'). (Vgl. bijv. Engels: to be, Proto-Indo-Iraans: bhávati, Perzisch: بودن, Proto-Slavisch: byti, Russisch:быть, Latijn: -bo, -bundus, fio, fui, futurus, Grieks: φύω, Litouws: būti, Lets: būt,)
  • De vormen "wezen", "was", "waren", "waart", "ware", "wees", "weest", "geweest", "gewezen" komen van Indo-Europees *wes- dat 'verblijven' betekende (vergelijk Engels: was, were).
• [B] erfwoordCategorie:Erfwoord in het Nederlands, via Middelnederlands sijn van Oudnederlands  sīn  
  • Deze vormen gaat terug op Germaans *sīnaz, Indo-Europees *seino-, vergelijk Duits sein, Zweeds sin. Oorspronkelijk was *seino- een wederkerende vorm verwant aan *swe, vanwaar woorden als Russisch себя (sebja), Latijn suus, Oudgrieks ἑός (heos), Sanskriet स्व (sva).

Werkwoord

[A] zijn

1. ergatiefCategorie:Ergatief werkwoord in het Nederlands: bestaan, existeren
2. ergatiefCategorie:Ergatief werkwoord in het Nederlands (meestal gevolgd door niet meer): leven

   • Zij is niet meer. 

3. ergatiefCategorie:Ergatief werkwoord in het Nederlands: zich bevinden, ergens aanwezig zijn

   • Ik ben in de tuin. 
   • We waren in Portugal. 

4. ergatiefCategorie:Ergatief werkwoord in het Nederlands, onpersoonlijkCategorie:Onpersoonlijk werkwoord in het Nederlands: drukt de feitelijke toestand, hoedanigheid of wenselijkheid van iets uit

   • Wat is er met jou? 
   • Hoe is het? 
   • Wat zal het zijn? 
   • Is er een oplossing voor dit probleem? 

   ▸ De Chinese auto heeft dus definitief een plek veroverd op de Europese markt. Bovag verwacht dat het marktaandeel van Chinese autofabrikanten van 4 procent nu naar 10 procent zal groeien in Europa en wel 15 procent in Nederland. "De Chinese merken zijn al een serieuze speler en ik denk dat ze Europese fabrikanten gaan stimuleren nog meer te steken in de elektrificering en efficiëntie van hun auto's", zegt Brummelhuis. De EU hoopt in ieder geval binnenkort afspraken te maken China zodat Chinese automerken ook hier meer fabrieken gaan openen.^[4]

5. koppelwerkwoordCategorie:Koppelwerkwoord in het Nederlands (gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): gelijk zijn aan:

   • Johan is onze voorzitter. 

6. koppelwerkwoordCategorie:Koppelwerkwoord in het Nederlands(gevolgd door zelfstandignaamwoordgroep): tot de groep behoren van

   • De leeuw is een dier. 

7. koppelwerkwoordCategorie:Koppelwerkwoord in het Nederlands (gevolgd door adjectief): de eigenschap hebben:

   • Hij is nieuwsgierig. 

8. onpersoonlijkCategorie:Onpersoonlijk werkwoord in het Nederlands, ~ te drukt een soort van verplichting uit, of iets dat noodzakelijk is of voor de hand ligt

   • Dat is af te raden. 
   • Dat is te verwaarlozen. 

9. onpersoonlijkCategorie:Onpersoonlijk werkwoord in het Nederlands, ~ te drukt een mogelijkheid uit

   • Er waren stemmen te horen van achter het muurtje. 
   • Dat is niet te doen. 

10. hulpwerkwoordCategorie:Hulpwerkwoord in het Nederlands: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van een ergatief werkwoord

    • Komt hij nog? Hij is al gekomen. 

11. hulpwerkwoordCategorie:Hulpwerkwoord in het Nederlands: ~ + voltooid deelwoord: hulpwerkwoord van de voltooide tijd van de lijdende vorm

    • Zij was zo vreselijk geslagen dat het bloed van haar lijf droop. 

Zelfstandig naamwoord

[A] het zijn o

1. (filosofie)Categorie:Filosofie in het Nederlands gegeven dat iets of iemand bestaat

Bezittelijk voornaamwoord

[B] zijn

1. derde persoon enkelvoud, mannelijk of onzijdig

   • Hij liet zijn hondje uit. 

Gangbaarheid

• Het woord zijn staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.Categorie:Woordenlijst Nederlandse Taal

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "zijn" herkend door:

Verwijzingen