Wikimore

Loukîz eto : cô, Co, co-.

Walon (Rifondou)Categoreye:Mots do walon Categoreye:Walon

Etimolodjeye

S’ i gn åreut ene sakî ki sepreut cwè åd fwait di l’ etimolodjeye di « co », el pout stitchî vaici.Categoreye:Mots do walon sins etimolodjeye

Prononçaedje

AFE :
- diferins prononçaedjes :Categoreye:Mots walons avou sacwants prononçaedjes coinreces
  - /kɔ/
  - (divant voyale) /kɔʀ/ (minme prononçaedje cåzu pattavå) Categoreye:Mots ki s' prononcèt parey cåzu totavå
- prononçaedje zero-cnoxheu : /kɔ/
Ricepeures : nén rcepåve Categoreye:Mots do walon d' on seu pî

AdviebeCategoreye:Adviebes do walon

co (nén candjåve)Categoreye:Mots nén candjåves do walon

mostere ki l’ accion deure todi.
- Oyi, taiss, ki dj’ overe co.
- Co on côp, m’ fé zoupler, popa !
- Li rote est foirt stroete et fwait co assez spès a cist eure la. — Joseph Mignolet, Li vôye qui monte, (1933), p.40-41 (fråze rifondowe).
mostere k’ i dmeure d’ ene sacwè nén contåve.
- Gn a-t i co des crompires el cåve ?
E cisse pådje ci, n’ a co pont d’ definixha pol mot. El pôrîz radjouter, s’ i vs plait ? Come çoula, l’ årtike rissereut d’ adrame.Categoreye:Mots sins definixha
.
- Les vîs bordôs sont co bons
  Mins ça n’ fwait nén rodji l’ trogne,
  Çoula vs raheye ås peumons,
  Et li stoumak si cafougne. — Joseph Lamaye, (1805-1884) (fråze rifondowe).
- On s’ lait co loumer panea-cou po-z aveur on novea cou-d’-tchåsse. — Arthur Xhignesse, Bwègnes mèssèdjes èt p'titès gotes, (1905), p.9 (fråze rifondowe).
- Les såvadjès åwes ripassèt
  A grandès volêyes tot fjhant l' îpe ;
  On stoprè co bénvite si pupe
  El coulêye do feu, fré Tchantchès ! — Jean Dessard, D'ine cohe so l'aute, 1939, p.38, Årîre såhon (1929) (fråze rifondowe).
(vî mot)Categoreye:Årtikes sins lingaedje dins l' modele motlî ossu.
- Dj' end a veyou beacôp
  Ki djhént co tot parey ; — François Barillié, Li camarad′ dè l'joie, 1852, Li noû ramon sins quowe, p.37 (fråze rifondowe).

Ratourneures

cwand gn a pupont, gn a coCategoreye:Mots do walon avou des ratourneures
et co hayCategoreye:Mots do walon avou des ratourneures, et co dpusCategoreye:Mots do walon avou des ratourneures, et co avouCategoreye:Mots do walon avou des ratourneures
c’ est co miCategoreye:Mots do walon avou des ratourneures : vo m’ rila, vo m’ erla, vo mi rla.
co djamåyCategoreye:Mots do walon avou des ratourneures, co måyCategoreye:Mots do walon avou des ratourneures
- Ti boes tote li djournêye,
  Ti n' es co måy nåjhi,
  A muzeure ou a dmeye, c' est l' pus grand k' t' inmes li mî. — François Barillié, Li camarad′ dè l'joie, 1852, Li Feumm' dè l'sôlaie, p.50 (fråze rifondowe).
- Mågré tos les plaijhis ki dj' aveu so l' anêye
  Dji n' åreu nén po gros manké l' fôre di Tcheynêye ;
  Paski la, co djamåy, on n' si va-st anoyî,
  Sins s' aveur ene gote veyou, tolmonde si trouve loyî
  Et l' prouve, c' est k' tot canltant avou m' nozêye Flaminde,
  Tot come on vraiy båbô, dji m' a stou leyî prinde. — Toussaint Brahy, Toussaint Brahy, œuvres wallonnes posthumes, Li Frût d'ine mâle Kpaneie, 1886, p.45 (fråze rifondowe).
- Ås pôves co djamåy dji n' dinreu. — Jean Bury, Joyeux rèspleus, (1899), "Si j'esteus riche" (fråze rifondowe).
- Cwand i m' a loukî, dj' a fruzi tot, i fjheut des ouys ! Co måy dji n' a veyou des pareys. I gn a k' sint Djîle l' ewaeré ki s' pôreut mzurer avou lu di ç' costé la. — Antoine Bouhon, Les Brixhes da Gèrâ, 1900, sinne XIII, p.33 (fråze rifondowe et rarindjeye).
- Nos ptits cårpeas, tot ridant-st el corote,
  Si dviertixhént sins co djamåy sondjî
  Ki l’ amuzmint, so cisse limiante erote,
  Seme åtoû d’ zels li pus grand des dandjîs. — Joseph Vrindts, Pâhûles rîmês, (1897), «Loukîz d’vant vos», p.116 (fråze rifondowe).
- Nolu n' djetéve co måy
  Des loukeures d' eviyeus sol manaedje di s' vijhén ; — Joseph Vrindts, Vîx Lîge, (1901), p.143, “Li Trô Bottin” (fråze rifondowe).
si…coCategoreye:Mots do walon avou des ratourneures : minme si.
- Si ti fjheus co ti ovraedje,
  Ci n' sereut k' on dmey-må ;
  Mins djamåy po ene ataetche
  Ti n' tapes ni ponte, ni clå. — François Barillié, Li camarad′ dè l'joie, 1852, Li Feumm' dè l'sôlaie, p.50 (fråze rifondowe).