κῦμα

Δείτε επίσης : κύμα, Κύμα

Αρχαία ελληνικά (grc)

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική τὸ κῦμᾰ τὰ κύμᾰτᾰ
      γενική τοῦ κύμᾰτος τῶν κυμᾰ́των
      δοτική τῷ κύμᾰτῐ τοῖς κύμᾰσῐ(ν)
    αιτιατική τὸ κῦμᾰ τὰ κύμᾰτᾰ
     κλητική ὦ! κῦμᾰ κύμᾰτᾰ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  κύμᾰτε
γεν-δοτ τοῖν  κυμᾰ́τοιν
3η κλίση, Κατηγορία 'κτῆμα' όπως «κτῆμα» - Παράρτημα:Ουσιαστικά
Κατηγορία:Ουσιαστικά με κλίση 'κτῆμα' (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'κτῆμα' (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Ουσιαστικά 3ης κλίσης (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Ουσιαστικά 3ης κλίσης ουδέτερα (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Ουσιαστικά ουδέτερα (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Ουσιαστικά προπερισπώμενα (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Ουσιαστικά ουδέτερα προπερισπώμενα (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Λέξεις προπερισπώμενες (αρχαία ελληνικά)

Ετυμολογία

κῦμα < κύω + -μαΚατηγορία:Λέξεις με επίθημα -μα (νέα ελληνικά) (αυτό που "φουσκώνει")

ΟυσιαστικόΚατηγορία:Αρχαία ελληνικάΚατηγορία:Ουσιαστικά (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Αντίστροφο λεξικό (αρχαία ελληνικά)#αμυκ

κῦμα, -ατος ουδέτερο

  1. (μετεωρολογία)Κατηγορία:Μετεωρολογία (αρχαία ελληνικά) κύμα
    ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 5 (ε. Ἀπόπλους Ὀδυσσέως παρὰ Καλυψοῦς.), στίχ. 429 (στίχοι 428-429)Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από την Οδύσσεια (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά)
    ἀμφοτέρῃσι δὲ χερσὶν ἐπεσσύμενος λάβε πέτρης, | τῆς ἔχετο στενάχων, ἧος μέγα κῦμα παρῆλθε.
    μαζεύοντας τη δύναμή του, και με τα δυο του χέρια πιάστηκε απ᾽ τον βράχο, | κι εκεί κρατήθηκε στενάζοντας ώσπου το κύμα πέρασε.
    Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr
    ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 12 (μ. Ἀλκίνου ἀπόλογοι: Τὰ περὶ Σειρῆνας, Σκύλλαν, Χάρυβδιν, βόας Ἡλίου.), στίχ. 421 (στίχοι 420-421)Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από την Οδύσσεια (αρχαία ελληνικά)Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά)
    Αὐτὰρ ἐγὼ διὰ νηὸς ἐφοίτων, ὄφρ᾽ ἀπὸ τοίχους | λῦσε κλύδων τρόπιος· τὴν δὲ ψιλὴν φέρε κῦμα.
    Εγώ γυρόφερνα στο πλοίο ακόμη, ώσπου η καταιγίδα έλυσε | τα πλευρά του — έμεινε μόνη πια η καρίνα, έρμαιο στο κύμα.
    Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr
    ※  Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Αριστοτέλη (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) 4ος πκε αιώνας ⌘ Ἀριστοτέλης, Προβλήματα (αμφίβολο)w 23.28 @scaife.perseus
    Διὰ τί τὰ κύματα πρότερον φοιτᾷ ἐνίοτε τῶν ἀνέμων; ἢ διότι καὶ τελευτᾷ ὕστερον; τὸ γὰρ πρῶτον πνεῦμα ὡσανεὶ προδιαλύεται τοῦ ὠσθέντος κύματος· ἀφικνεῖται δὲ οὐκ αὐτὸ τὸ πρῶτον ὠσθέν, ἀλλ’ ἀεὶ ἡ ὧσις γίνεται τοῦ ἐχομένου.
  2. κύημα, έμβρυο
    ※  Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Αισχύλο (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Αἰσχύλος, Εὐμενίδες, στίχ. 659 (658-659)
    οὐκ ἔστι μήτηρ ἡ κεκλημένη τέκνου | τοκεύς, τροφὸς δὲ κύματος νεοσπόρου·
    δεν είναι η μάνα που γεννάει αυτό που λένε | παιδί της· θρέφει μοναχά το νέο το σπέρμα·
    Μετάφραση (1911): Ιωάννης Ν. Γρυπάρης, Αθήνα:Φέξης @greek‑language.gr
  3. (μεταφορικά) πλήθος ανθρώπων
    ※  Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Αισχύλο (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Αἰσχύλος, Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας, στίχ. 64
    βοᾷ γὰρ κῦμα χερσαῖον στρατοῦ·
    κύμα το στεριανό βρουχιέται του στρατού των.
    Μετάφραση (1911): Ιωάννης Ν. Γρυπάρης, Αθήνα:Φέξης @greek‑language.gr
  4. (για φυτά) βλαστάρι
    ※  Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Γαληνό (ελληνιστική κοινή) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (ελληνιστική κοινή) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (ελληνιστική κοινή) 2ος κε αιώνας ⌘ Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από ιατρικά κείμενα (ελληνιστική κοινή) Γαληνός, De alimentorum facultatibus, Περὶ τῶν ἐν ταῖς τροφαῖς δυνάμεων, 2.57.3 @scaife.perseus
    ὁ μὲν οὖν τῆϲ κράμβηϲ, ὃν καὶ κῦμα καλοῦϲιν ἔνιοι, κατὰ ϲυναίρεϲιν ἐμοὶ δοκεῖν τοῦ διὰ τῶν τριῶν ϲυλλαβῶν ὀνόματοϲ λεγομένου τοῦ κύημα, τῆϲ κράμβηϲ αὐτῆϲ ἧττον ξηραίνει,
  5. (μεταφορικά)Κατηγορία:Μεταφορικοί όροι (αρχαία ελληνικά) (για πάθος, δυστυχία, συμφορά, αντιξοότητες κ.α.) κύμα
    ※  Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Πλάτωνα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Πλάτων, Πολιτεία, 5, 457b (457b-457c)
    Τοῦτο μὲν τοίνυν ἓν ὥσπερ κῦμα φῶμεν διαφεύγειν τοῦ γυναικείου πέρι νόμου λέγοντες, ὥστε μὴ παντάπασι κατακλυσθῆναι τιθέντας ὡς δεῖ κοινῇ πάντα ἐπιτηδεύειν τούς τε φύλακας ἡμῖν καὶ τὰς φυλακίδας, ἀλλά πῃ τὸν λόγον αὐτὸν αὑτῷ ὁμολογεῖσθαι ὡς δυνατά τε καὶ ὠφέλιμα λέγει;
    Αυτό λοιπόν είναι το πρώτο, σαν κύμα να πούμε, που ξεφύγαμε στη συζήτησή μας για το γυναικείο νόμο, ώστε όχι μόνο να μην καταποντιστούμε ολότελα, όταν ορίζομε πως σ᾽ όλα πρέπει από κοινού να καταγίνουνται και οι φύλακες και οι φυλακίδες μας, αλλά και ν᾽ αποδείξομε πως είναι σύμφωνος με τον εαυτό του ο λόγος όταν λέει πως και να γίνουν μπορούν και ωφέλιμα είναι αυτά.
    Μετάφραση (στη δημοτική, χ.χ.): Ιωάννης Γρυπάρης. Θεσσαλονίκη: ΚΕΓ, 2015 (στην καθαρεύουσα, 1911, Εκδ.Φέξη) @greek‑language.gr
    ※  Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Ευριπίδη (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) 5ος πκε αιώνας ⌘ Εὐριπίδης, Ἱππόλυτος, στίχ. 824 (822-824)
    κακῶν δ᾽, ὦ τάλας, πέλαγος εἰσορῶ | τοσοῦτον ὥστε μήποτ᾽ ἐκνεῦσαι πάλιν | μηδ᾽ ἐκπερᾶσαι κῦμα τῆσδε συμφορᾶς.
    Τί μεγάλη φουρτούνα που μ᾽ άρπαξε! | Καμιά δεν έχω ελπίδα να γλιτώσω | απ᾽ της συφοράς μου τ᾽ αγριοκύματα!
    Μετάφραση (1965): Κώστας Βάρναλης, Αθήνα: Κέδρος @greek‑language.gr

Συγγενικά

 ετυμολογικό πεδίο 
κυμ- 

Πηγές

Κατηγορία:Αντίστροφο λεξικό (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά) Κατηγορία:Αρχαία ελληνικά Κατηγορία:Κεντρικά λήμματα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λέξεις με επίθημα -μα (νέα ελληνικά) Κατηγορία:Λέξεις προπερισπώμενες (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα (ελληνιστική κοινή) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από ιατρικά κείμενα (ελληνιστική κοινή) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από την Οδύσσεια (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Αισχύλο (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Αριστοτέλη (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Γαληνό (ελληνιστική κοινή) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Ευριπίδη (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Λήμματα με παραθέματα από τον Πλάτωνα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Μεταφορικοί όροι (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Μετεωρολογία (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Ουσιαστικά (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Ουσιαστικά 3ης κλίσης (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Ουσιαστικά 3ης κλίσης ουδέτερα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Ουσιαστικά με κλίση 'κτῆμα' (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Ουσιαστικά ουδέτερα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Ουσιαστικά ουδέτερα προπερισπώμενα (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'κτῆμα' (αρχαία ελληνικά) Κατηγορία:Ουσιαστικά προπερισπώμενα (αρχαία ελληνικά)