Uitspraak

• Geluid:  cis    (hulp, bestand)Categorie:Woorden in het Nederlands met audioweergave
• IPA: / sɪs / (1 lettergreep)Categorie:Woorden met 1 lettergreep in het NederlandsCategorie:Woorden in het Nederlands met IPA-weergave

Woordafbreking

• cis

Woordherkomst en -opbouw

• [A] (muziek)Categorie:Muziek in het Nederlands van Duits Cis, in de betekenis van ‘met een halve toon verhoogde c’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1832 ^{[1] [2]}

c met het achtervoegsel -isCategorie:Achtervoegsel -is in het Nederlands

• [B] van Latijn  cis vz  "aan deze kant van"
  • als aanduiding voor 'identificatie met dezelfde sekse (of gender) als bij de geboorte' via Amerikaans Engels cis
    De introductie en de verbreiding van in laatstgenoemde betekenis is geïnspireerd door het werk van de Duitse seksuoloog V. Sigusch . De term raakte in Nederland in 2014 bekend door de aangekondigde mogelijkheid op Facebook om uit 56 genderidentiteiten te kiezen. ^[3]

Zelfstandig naamwoord

[A] de cis v / m

1. (muziek)Categorie:Muziek in het Nederlands een met een halve toon verhoogde toon "c"

   • De toon “cis” klinkt in de getempereerde stemming, gelijk aan de toon “des”. 

2. (muziek)Categorie:Muziek in het Nederlands de grondtoon (tonica) van de “cis-mineurtoonladder”, tevens een korte aanduiding van die toonladder

   • Op de notenbalk van een sonate in cis, staan vier kruisen als voortekens. 

3. (muziek)Categorie:Muziek in het Nederlands de grondtoon van het “cis-mineurakkoord”, de kleine drieklank op de eerste trap (tonica-akkoord) van de kleinetertstoonladder op die toon

   • De drie tonen van het cis-mineurakkoord (symbool: C#m) in grondligging, zijn: cis - e - gis. 

Bijvoeglijk naamwoord

[B] cis

1. (scheikunde)Categorie:Scheikunde in het Nederlands gelegen aan dezelfde kant van een dubbele binding of centraal atoom (binnen een molecuul)

   ▸ Vetzuren in voeding kunnen dus dubbele bindingen met een cis of trans configuratie vertonen. De cis configuratie is de vorm, waaronder de meeste natuurlijke vetzuren voorkomen.^[4]

2. (lhbt)Categorie:Lhbt in het Nederlands (neologisme)Categorie:Neologisme in het Nederlands met een geslachtelijke identiteit die overeenkomt met de biologische sekse bij geboorte

   ▸ Weinig letters, doch één van de heetste hangijzers in de transgender-game. Een cis male is iemand die geboren is als man, en die zich met het mannelijke gender kan identificeren. Een gewone man dus, want de mentale en fysieke seksen zitten gebroederlijk op één lijn. De term 'gewoon' is echter niet zo gewoon, dus man wordt cis man. Ditzelfde geldt voor cis vrouwen. Er is ook weerstand tegen de term, omdat deze weer nadelige connotatie zou meebrengen voor non-transgenders.^[5]

Gangbaarheid

• Het woord cis staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.Categorie:Woordenlijst Nederlandse Taal

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "cis" herkend door:

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie. Categorie:WikiWoordenboek:Wikilink

Verwijzingen

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?Categorie:Woorden in het Duits met audioweergave

Woordafbreking

• cis

Zelfstandig naamwoord

cis o

1. (muziek)Categorie:Muziek in het Duits de toon ”cis”
2. (muziek)Categorie:Muziek in het Duits cis: korte aanduiding van de toonaard “cis-mineur”

   «Eine Sonate in cis.»

   Een sonate in cis kleine terts.

Voorzetsel

cĭs + accusatief Categorie:Voorzetsel met de accusatief in het Latijn

1. aan deze kant van

   «Cis Padum.»

   Aan deze kant van de Po.