van
Nederlands
Categorie:Woorden in het NederlandsCategorie:Woorden in het Nederlands van lengte 3Categorie:Retrograad van het Nederlands#nav%20navUitspraak
Woordafbreking
- van
Woordherkomst en -opbouw
- erfwoordCategorie:Erfwoord in het Nederlands, als voorzetsel aangetroffen vanaf 901 [1]
- afkomstig van:
- Middelnederlands: van
- Oudnederlands: fan
- Germaans: *fana, *funa
- Indo-Europees: *pone, *pana
- Verwant in Germaans:
- Duits: von, (Oudhoogduits: fona, fon), Oudsaksisch: fana, fan, Fries: fan (Oudfries: fan, fon)
Voorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Nederlandsvan
- geeft bezit aan
- Die fiets is van mij.
- geeft herkomst aan
- Hij komt van ver.
- geeft oorzaak aan
- Hij verrekte van de honger.
- tussenvoegsel in familienamen
- De namen van de voetballers Willem van Hanegem en Franky Van der Elst laten een verschil in schrijfwijze tussen Nederland en Vlaanderen zien.
- quotatief: luidt een citaat of gedachte in (synoniem: "als")
- Ik heb zoiets van: "Nu of nooit!"
- geeft een eigenschap aan
- Dit is een hemd van katoen.
- De titel van het boek is "In de ban van de ring".
- geeft het tijdsbestek aan waarbinnen iets gebeurt
- Wij gaan van de zomer naar Frankrijk.
- ook: van … af: (Belgisch-Nederlands) geeft het begin van een tijdsverloop aan, sinds
- ▸ Johan is van zijn jeugd al actief betrokken bij alles wat natuur in het hart draagt.[2]
- ▸ Overal had je ikjes liggen, van je geboorte af. Ze lagen in die stad en in die straat en in alle straten en in alle huizen waar je ooit geweest was en in alle bedden waarin je geslapen had en overal lagen zulke stukjes van je ik.[3]
Opmerkingen
- [4] Als begin van een persoonsnaam wordt "Van" altijd met een hoofdletter geschreven. In Nederland hoort "van" met een kleine letter te worden geschreven als er voornamen of voorletters aan voorafgaan. Bij mensen van Vietnamese achtergrond kan "Van" ook als zelfstandige naam voorkomen.
Hyponiemen
Afgeleide begrippen
Typische woordcombinaties
- [2] naar en van (zowel aankomend in als vertrekkend uit)
- [2] stappen van
- [8] van … afCategorie:Woorden met frase zonder link in het Nederlands
- [8] van als
- [2] van en naar (zowel vertrekkend uit als aankomend in)
- [8] van over
Uitdrukkingen en gezegden
- [6] als ik van u was
- [6] een koekje van eigen deeg krijgen
- [3] er het hart van in zijn
- [6] gewend van
- [6] hart van koekebrood
- met inbegrip van
- naar aanleiding van
- omwille van
- te midden van
- ten aanschouwen van
- ten aanzien van
- ten bate van
- ten bedrage van
- ten behoeve van
- ten gerieve van
- ten gevolge van
- ten huize van
- ten opzichte van
- ten overstaan van
- ter grootte van
- ter wille van
- van de blauwe knoop zijn
- van de bok dromen
- van de bovenste plank
- van de gaffel in de greep vallen
- van de hak op de tak springen
- van de prins geen kwaad weten
- van de trap gevallen zijn
- [6] van dien aard
- [6] van doen zijn
- van een koude kermis thuiskomen
- [6] van een mug een olifant maken
- [2] van ganser harte
- van gedachte wisselen
- van gedachten wisselen
- [2] van goeden huize
- van haver tot gort
- [2] van harte
- [2] van heinde en ver
- [2] van heinde en verre
- [6] van het hart een steen maken
- van hier tot gunter
- van hot naar haar
- van leer trekken
- [6] van likmevestje
- van lotje getikt zijn
- [2] van nul beginnen
- van onderen!
- [2] van overheidswege
- [2] van rechtswege
- van toeten noch blazen weten
- van twee walletjes eten
- van wanten weten
- van zessen klaar
- [6] vanjewelste
- [6] vastheid van betrekking
- [7] zot zijn van
Spreekwoorden
- als de kat van huis is, dansen de muizen op tafel
- van achteren kijk je de koe in de kontCategorie:Woorden met frase zonder link in het Nederlandsnadat iets gebeurd is, is het gemakkelijk om te zeggen hoe het beter had gekund
- van dik hout zaagt men plankenCategorie:Woorden met frase zonder link in het Nederlandseen grove werkwijzen kiezen
Vertalingen
1. geeft bezit aan
2. geeft herkomst aan
| vnw. bijw. | ||
|---|---|---|
| voorzetselbijwoord | van | |
| persoonlijk | ervan | |
| aanwijz. | nabij | hiervan |
| veraf | daarvan | |
| vragend/betrekk. | waarvan | |
Bijwoord
Categorie:Bijwoord in het Nederlandsvan
- prepositioneel deel van een voornaamwoordelijk bijwoord
- Hij wist er niets van.
Uitdrukkingen en gezegden
Gangbaarheid
- Het woord van staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.Categorie:Woordenlijst Nederlandse Taal
- In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "van" herkend door:
| 100 % | van de Nederlanders;Categorie:Prevalentie Nederland 100 %25 |
| 100 % | van de Vlamingen.[4]Categorie:Prevalentie Vlaanderen 100 %25 |
Verwijzingen
- ↑ "van" in: Sijs, Nicoline van der, Chronologisch woordenboek. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, 2e druk, Amsterdam / Antwerpen: Veen, 2002; op website dbnl.org; ISBN 90 204 2045 3
- ↑
Weblink bron Gearchiveerde versie Geert, Johan, Ria en Anita“Over natuurlijk beleven” (5 juni 2021) op natuurlijkbeleven.beCategorie:Woorden met referenties naar een online publicatie - ↑ Verhalen uit Journal Brut in: Ludo Permentier & Rik SchutzTypisch Vlaams. 4000 woorden en uitdrukkingen (2015), Davidsfonds, Leuven, ISBN 9789059086517, vanCategorie:Woorden met artikelreferenties
- ↑
Door archive.org gearchiveerde versie van 21 oktober 2019 “Word Prevalence Values” op ugent.be
Achterhoeks
Categorie:Woorden in het AchterhoeksVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Achterhoeksvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Afrikaans
Categorie:Woorden in het AfrikaansUitspraak
Categorie:Woorden in het Afrikaans zonder IPA-weergave geluid Categorie:Woorden in het Afrikaans met audioweergave 
| enkelvoud | meervoud | |
|---|---|---|
| naamwoord | van | vanne |
Zelfstandig naamwoord
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Afrikaansvan
| enkelvoud | meervoud | |
|---|---|---|
| naamwoord | van | vans |
Zelfstandig naamwoord
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Afrikaansvan
Voorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Afrikaansvan
Bijwoord
Categorie:Bijwoord in het Afrikaansvan
Drents
Categorie:Woorden in het DrentsVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Drentsvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Engels
Categorie:Woorden in het EngelsCategorie:Woorden in het Engels van lengte 3Zelfstandig naamwoord
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Engelsvan
Gronings
Categorie:Woorden in het GroningsVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Groningsvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Hongaars
Categorie:Woorden in het HongaarsWerkwoord
Categorie:Werkwoord in het Hongaarsvan
Nedersaksisch
Categorie:Woorden in het NedersaksischVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Nedersaksischvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Schrijfwijzen
Spaans
Categorie:Woorden in het SpaansCategorie:Woorden in het Spaans van lengte 3Werkwoord
| vervoeging van |
|---|
| ir |
van Categorie:Werkwoordsvorm in het Spaans
- derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van ir Categorie:Werkwoordsvorm in het Spaans
| vervoeging van |
|---|
| irse |
van Categorie:Werkwoordsvorm in het Spaans
- derde persoon meervoud tegenwoordige tijd (presente) van irse Categorie:Werkwoordsvorm in het Spaans
Sallands
Categorie:Woorden in het SallandsVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Sallandsvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Stellingwerfs
Categorie:Woorden in het StellingwerfsVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Stellingwerfsvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Tsjechisch
Categorie:Woorden in het TsjechischUitspraak
Woordafbreking
- van
Zelfstandig naamwoord
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Tsjechischvan
Twents
Categorie:Woorden in het TwentsVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Twentsvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Urkers
Categorie:Woorden in het UrkersVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Urkersvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Veluws
Categorie:Woorden in het VeluwsVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Veluwsvan
- van; geeft bezit of herkomst aan
Vietnamees
Categorie:Woorden in het VietnameesCategorie:Woorden in het Vietnamees van lengte 3Werkwoord
Categorie:Werkwoord in het Vietnameesvan
Zelfstandig naamwoord
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Vietnameesvan
Westfaals
Categorie:Woorden in het WestfaalsVoorzetsel
Categorie:Voorzetsel in het Westfaalsvan
- (Münsterlands)Categorie:Münsterlands (Oostwestfaals)Categorie:Oostwestfaals (West-Münsterlands)Categorie:West-Münsterlands (Zuidwestfaals)Categorie:Zuidwestfaals van; geeft bezit of herkomst aan
Categorie:Bijwoord in het Afrikaans
Categorie:Bijwoord in het Nederlands
Categorie:Erfwoord in het Nederlands
Categorie:Münsterlands
Categorie:Oostwestfaals
Categorie:Prevalentie Nederland 100 %
Categorie:Prevalentie Vlaanderen 100 %
Categorie:Retrograad van het Nederlands
Categorie:Tussenvoegsel
Categorie:Voorzetsel in het Achterhoeks
Categorie:Voorzetsel in het Afrikaans
Categorie:Voorzetsel in het Drents
Categorie:Voorzetsel in het Gronings
Categorie:Voorzetsel in het Nederlands
Categorie:Voorzetsel in het Nedersaksisch
Categorie:Voorzetsel in het Sallands
Categorie:Voorzetsel in het Stellingwerfs
Categorie:Voorzetsel in het Twents
Categorie:Voorzetsel in het Urkers
Categorie:Voorzetsel in het Veluws
Categorie:Voorzetsel in het Westfaals
Categorie:Werkwoord in het Hongaars
Categorie:Werkwoord in het Vietnamees
Categorie:Werkwoordsvorm in het Spaans
Categorie:West-Münsterlands
Categorie:Woorden in het Achterhoeks
Categorie:Woorden in het Afrikaans
Categorie:Woorden in het Afrikaans met audioweergave
Categorie:Woorden in het Afrikaans zonder IPA-weergave
Categorie:Woorden in het Drents
Categorie:Woorden in het Engels
Categorie:Woorden in het Engels van lengte 3
Categorie:Woorden in het Gronings
Categorie:Woorden in het Hongaars
Categorie:Woorden in het Nederlands
Categorie:Woorden in het Nederlands met IPA-weergave
Categorie:Woorden in het Nederlands met audioweergave
Categorie:Woorden in het Nederlands van lengte 3
Categorie:Woorden in het Nedersaksisch
Categorie:Woorden in het Sallands
Categorie:Woorden in het Spaans
Categorie:Woorden in het Spaans van lengte 3
Categorie:Woorden in het Stellingwerfs
Categorie:Woorden in het Tsjechisch
Categorie:Woorden in het Tsjechisch met IPA-weergave
Categorie:Woorden in het Twents
Categorie:Woorden in het Urkers
Categorie:Woorden in het Veluws
Categorie:Woorden in het Vietnamees
Categorie:Woorden in het Vietnamees van lengte 3
Categorie:Woorden in het Westfaals
Categorie:Woorden met 1 lettergreep in het Nederlands
Categorie:Woorden met artikelreferenties
Categorie:Woorden met frase zonder link in het Nederlands
Categorie:Woorden met referenties naar een online publicatie
Categorie:Woordenlijst Nederlandse Taal
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Afrikaans
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Engels
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Tsjechisch
Categorie:Zelfstandig naamwoord in het Vietnamees
Categorie:Zelfstandignaamwoordsvorm in het Tsjechisch
Categorie:Zuidwestfaals